Dla mediów

Dla mediów

Marzec miesiąc świadomości raka jelita grubego

12.03.2026

• Profilaktyczną kolonoskopię w regionie świętokrzyskim w ubiegłym roku zrobiło zaledwie 10,5 % uprawnionych osób.
• U 45% przebadanych wykryto niepokojące zmiany.
• Marzec to miesiąc świadomości raka jelita grubego.

W ubiegłym roku z badań przesiewowych raka jelita grubego w regionie świętokrzyskim skorzystało niemal 2100 osób. To nieco mniej niż w 2024 (wówczas przepadało się niecałe 2130 mieszkańców).

Badanie, które ratuje życie

W 180 przypadkach konieczne było wykonanie biopsji, a w 760 lekarz usunął polipy. To oznacza, że w przypadku aż 45% pacjentów specjalista zaobserwował niepokojące zmiany. Większość z nich została usunięta podczas jednego badania. Oczywiście tyko niewielki odsetek to nowotwory złośliwe, większość do polipy gruczołowe – ale nie wykluczone, że w przyszłości doprowadziłyby do rozwoju choroby.

Eksperci podkreślają, że nowotwór jelita grubego jest niezwykle podstępny. Może rozwijać się bez objawów nawet przez kilka lat, dlatego tak ważne są badania przesiewowe i wczesne wykrycie choroby.

Kto może skorzystać z programu badań przesiewowych raka jelita grubego?
Program jest dla osób w wieku:

• od 50 do 65 lat,
• lub od 40 do 65 lat, jeśli u krewnych w pierwszym stopniu pokrewieństwa rozpoznano raka elita grubego.
• w badaniu mogą wziąć udział wszystkie chętne osoby, które nie miały wykonanej kolonoskopii w ciągu ostatnich 10 lat.

Na czym polega badanie?
Program przesiewowy obejmuje wykonanie kolonoskopii, w tym:

• pobranie wycinków z nacieku nowotworowego lub zmian podejrzanych o charakter nowotworowy;
• usunięcie polipów wielkości do 15 mm;
• poddanie badaniu histopatologicznemu wszystkich wycinków i usuniętych polipów;
• wskazanie konkretnych zaleceń dotyczących leczenia u osób, które wykonały kolonoskopię przesiewową.

Nie obawiaj się kolonoskopii. Badanie można wykonać w znieczuleniu
Kolonoskopia jest precyzyjna i trwa od 15 do 40 minut. W zależności od wskazań medycznych badanie może być przeprowadzone w znieczuleniu miejscowym (z zastosowaniem żelu znieczulającego) lub znieczuleniu ogólnym.

Program jest bezpłatny. Nie trzeba skierowania
Do udziału w programie nie jest potrzebne skierowanie. Wystarczy, że pacjent jest w grupie wiekowej, która kwalifikuje się do wykonania przesiewowej kolonoskopii i zgłosi się do placówki realizującej program.

Każdego roku nowotwór jest diagnozowany u ok. 17 tys. Polaków. To drugi najczęściej wykrywany nowotwór złośliwy w naszym kraju, zaraz po raku płuca. Według danych z portalu onkologia.gov.pl 1 na 4 osoby jest diagnozowana, gdy choroba jest w IV stadium zaawansowania.

Badania przesiewowe można wykonać w 7 miejscach w województwie, m.in. w Kielcach, Staszowie i Sandomierzu. Listę można znaleźć na stronie internetowej NFZ w Kielcach.